FİTOTERAPİ

Tıbbi ve aromatik
bitkilerin çeşitli kısımlarını, alg, mantar ve likenleri, bitkilerin
salgıladığı zamk, balzam, reçine gibi eksüdatları, ekstreleri, uçucu yağları,
mumlar ve sabit yağları hammadde olarak kullanarak çeşitli formlarda hazırlanan
bitkisel preparatlarla sağlığı korumak, hastalıklardan korunmak, hastalıkları
iyileştirmek veya tedaviye yardımcı olmaktır.

Doğal Kaynakların İlaç
olarak Kullanımı; Mezopotamya’da M.Ö.3000 250 kadar değişik bitki ve değişik
ilaç şekilleriyle başlamıştır. Mısır, Ebers Papirus (M.Ö.1550) 77 drog ve 800
reçete, Grek dönemi M.Ö 500 Hipokrat, çoğunluğu bitkisel ilaç  400 drog , Roma- Bizans dönemi,
Dioskorides-Materia medica  500 tıbbı
bitki, İslam dönemi, Biruni-200 tıbbi bitki; İbni Sina -El-Kanun  Fi’t-Tıb 785 drog , Avrupa,16.yüzyıl;  John Gerard, John Parkinson ve  Nicholas 
Culpeper  bitkiler üzerinde
çalışmalar yapmıştır. Bitkiler başlangıçta toz halde ham drog olarak; Çay
,tentür veya lapa gibi basit formüller kullanılmıştır. 20.yy  başlarından itibaren etkili bileşiklerin
sentez yoluyla üretimi, doğal bileşiklerden esinlenerek ilaçların üretimi
başlamıştır.

Dünya Sağlık Örgütü’nün
(WHO) verilerine göre, dünya nüfusunun %80’i hastalıkların tedavisinde
bitkilerden yararlanmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde nüfusun %95 ten fazlası
bitkilerden tedavi amacıyla yararlanmaktadır. Şaşırtıcı düzeyde olan bu yüksek
oranın sebebi; homeostatik mekanizmaları harekete geçirerek iyileşme olması,
sinerjik etki oluşturması ,biyolojik etki gösteren bileşiklerin izolasyonu ve
karakterizasyonu, gelişmekte olan ülkelerde bitkilere ulaşımın ilaca
ulaşımından daha ucuz ve kolay olmasıdır.

Kimyasal farmasötik
ilacın tüm gerekliliklerini yerine getiren ilaç formunda ve standart bitki
ekstrelerini içeren ürünler fitofarmasötikler olarak adlandırılır. Halk ilacı
ile fitofarmasötiklerin birbiri ile karıştırılmaması gerekmektedir.  

Farmakopelerde bulunan
standardize Ekstreler /Fraksiyonlar üzerinde fitokimyasal analizler yapılmış,
aktif bileşikleri biliniyorsa kantitasyon yapılmış, belirli bir farmasotik
formda dozajda ambalajda sunulan, preklinik ve klinik çalışmaları tamamlanmış
belirli bir endikasyona sahip, etki güvenilirlik yan etki stabilite ve
toksisitesi bilinen tekrarlanabilir doz cevabı oluşturan modern tıpta kullanılan
hekim tarafından reçete edilen bitkisel ürünler  Sağlık Bakanlığı Geleneksel Bitkisel Ürün
ruhsatı aldıktan sonra  endikasyon
belirterek piyasada yer alabilirler. Onun dışında geleneksel kullanımı olan
ancak standardize edilmemiş/edilememiş, in-vitro ve in vivo çalışmaları
bulunmayan ürünler endikasyon beyan edemez. Bu ürünlerin etkin madde miktarı
bilinmediği için kullanıcılardaki etkisi ve yan etkileri/etkileşimleri hakkında
bilgi sahibi olunamayacağı için halk sağlığı açısından güvenli değildir. Tekrarlanabilir
ve homojen sonuçların alınabilmesi için bitki materyalinin standardizasyonu
gerekli ve önemlidir. Tıbbı Bitkilerdeki bileşikler Primer (Glusitler
,Lipitler,Aminoasitler ve Proteinler) Sekonder metabolitlerine
göre:(fenilpropanoitler, İzoprenoitler, Polifenoller,Alkoloidler) ikiye
ayrılır. Tedavide bunların etki mekanizmasına dikkat edilmelidir.

Sağlık Bakanlığı onayı
dışında ülkemizde Tarım Bakanlığı onaylı  Takviye edici gıda (Bitkisel Çay ,Diğer
(Aromatik yağlar, macun..vs)) larda piyasada bulunmaktadır. Bu ürünlerin
kullanımı sırasında kullanıcıların dikkatli olması olası beklenmeyen etkilerde
eczacı veya hekiminize yeni oluşan durum hakkında bilgi vermesi
toksikasyonların önüne geömek için önem arz etmektedir. Bu tıbbi bitkileri de
tercih ederken ve  kullanılırken,
etnobotanik kayıtlarının olmasına ve ürünlerin doğru toplama, saklama ve
paketleme koşullarında üretildiğinden emin olmak gerekmektedir.

Derneğimizin Fitoterapi konusunda
misyonu;

Ülkemizdeki  Fitoterapi  uygulamalarını takip etmek,

Etik olmayan
uygulamalar konusunda çalışmalar yaparak, Fitoterapi uygulamasının ülkemizde
doğru yerleşmesine destek vermek,

Eğitimler ve
seminerler düzenleyerek sağlık profesyonellerinin bilgilenmesini sağlamak,

Ulusal ve uluslararası
uygulamaları takip ederek üyelerimizi bilgilendirici bültenler yayınlamak,

Üniversiteler ve
Araştırma merkezleri ile ortak projeler yaparak fitofarmasötiklerin bilimsel çalışmalarına
katkı sağlamak,

Ülkemizde
yetişen bitkilerin üretime katılması, standardize edilmesi  konusunda projeler yapmak,

Sürdürülebilir
ekolojik tarım uygulamaları konusunda projelere katılmaktır.